Hệ thống âm thanh thông báo cháy (hệ thống PA) đóng vai trò quan trọng trong cảnh báo cháy sớm, hướng dẫn thoát nạn, bảo vệ tính mạng con người và tài sản khi có cháy.

Âm thanh thông báo cháy là gì? Nguyên lý hoạt động

Hệ thống âm thanh thông báo cháy (hệ thống PA) là giải pháp được thiết kế bởi nhiều thiết bị âm thanh kết nối với cảnh báo cháy nhằm thông báo nhanh về các sự cố cháy nổ và hướng dẫn thoát nạn.

Hệ thống PA hoạt động theo nguyên lý: thiết bị đầu vào (cảm biến khói, cảm biến nhiệt…) phát tín hiệu cảnh báo cháy sớm tới tủ báo cháy trung tâm. Thiết bị trung tâm này sẽ nhận và phân tích thông tin, kích hoạt hệ thống báo động, truyền tin đến các vùng loa qua hệ thống dây tín hiệu báo cháy (dây tín hiệu chống cháy chống nhiễu).

Vai trò của hệ thống âm thanh báo cháy

Hệ thống âm thanh báo cháy bao gồm loa và các thiết bị điều khiển có nhiệm vụ:

• • • Phát tín hiệu báo cháy: Thông báo về tình trạng cháy đến toàn bộ các khu vực để mọi người kịp thời nhận thông tin và sơ tán, đảm bảo an toàn về tính mạng và hạn chế thiệt hại về tài sản. Hệ thống PA này đặc biệt quan trọng trong trường hợp có cháy, gây mất điện chiếu sáng, khu vực đông người (cần thông báo chung) hoặc khu vực cháy có khói dày đặc, khó theo dõi hướng dẫn bằng đèn exit.
    • Thông báo khẩn cấp: Hệ thống âm thanh thông báo còn có nhiệm vụ thông báo về các tình trạng khẩn cấp, hướng dẫn thoát nạn, thông báo các thông tin quan trọng… để mọi người trong khu vực kịp thời nắm bắt.
    • Trấn an tâm lý: Bên cạnh vai trò thông báo thông tin, hệ thống âm thanh báo cháy còn giúp trấn an tâm lý người trong khu vực có cháy, hướng dẫn các biện pháp thoát nạn an toàn và nhanh chóng.

Phân loại hệ thống âm thanh thông báo

Xét theo tiêu chí tự động, hệ thống âm thanh thông báo được phân thành 2 nhóm:

• • • Âm thanh thông báo tự động: Hệ thống âm thanh tự động thông báo khi nhận tín hiệu từ tủ báo cháy trung tâm, không cần sự can thiệp của con người. Hệ thống này được ghi âm các thông báo từ trước và tự động kích hoạt hệ thống theo cài đặt.
    • Hệ thống âm thanh thông báo thủ công: Được kích hoạt thủ công bởi con người. Những nút ấn khẩn cấp có thể được lắp đặt tại các điểm dễ xảy ra cháy để người dân chủ động phát tín hiệu khi xảy ra cháy.

Yêu cầu về kỹ thuật đối với hệ thống báo cháy

 Hệ thống loa khẩn cấp (âm thanh thông báo cháy) phải đảm bảo các tiêu chí kỹ thuật quan trọng về âm lượng và nội dung thông báo.

• • • Âm lượng: Mức áp suất âm thanh tổng thể theo quy định của QCVN 10:2025/BCA không được thấp hơn 75 dBA và không quá 120 dBA tại tất cả các vị trí trong công trình. Ngoài ra, với các khu vực có độ ồn, tín hiệu âm thanh phải cao hơn độ ồn được ghi nhận thường xuyên tại khu vực này ít nhất 15 dBA. Các khu vực có độ ồn cao (mức ồn trên 95 dBA) thì hệ thống âm thanh thông báo cần được kết hợp với các thiết bị cảnh báo sáng (đèn nhấp nháy, đèn exit…).
    • Nội dung thông báo: Theo TCVN 7568-19:2016, nội dung thông báo cháy/khẩn cấp cần dễ hiểu và đảm bảo độ rõ (tính theo chỉ số khách quan STI hoặc STIPA). Chỉ số đo STI trung bình tại các khu vực yêu cầu đạt tối thiểu 0,50 và không được có bất kì chỉ số STI (giá trị nhỏ nhất) tại bất kì điểm nào thấp hơn 0,45.

Nhìn chung, trong xu hướng thiết kế hiện đại, hệ thống âm thanh báo cháy là một trong những hệ thống quan trọng trong mỗi công trình, đảm bảo an toàn cho người và tài sản. Do đó, chủ đầu tư cần quan tâm các yếu tố về kỹ thuật và chất lượng, thiết bị sử dụng, lựa chọn nhà thầu thi công PCCC uy tín để thiết kế và lắp đặt hệ thống.